Ostra niewydolność nerek u kotów i psów



Ostra niewydolność nerek u kotów i psów – od czego to się zaczyna?

Jest bardzo wiele czynników ryzyka powodujących uszkodzenie kanalików nerkowych, prowadzących do wystąpienia ostrej niewydolności nerek u kotów i psów. Wrażliwość nerek na niedokrwienie i substancje toksyczne wynika z ich szczególnej budowy anatomicznej i funkcji fizjologicznej. Duży przepływ krwi przez nerki (ok. 20% pojemności minutowej serca) powoduje zwiększenie narażenia na działanie substancji toksycznych znajdujących się we krwi.

Zmiany w kanalikach nerkowych związane z ostrą niewydolnością nerek mogą mieć charakter odwracalny, jeżeli błona podstawna kanalików pozostanie nienaruszona i pozostaną zdolne do życia komórki nabłonkowe. Niestety nie zawsze tak jest. Część pacjentów ciężko jest wyprowadzić z tego stanu. Tylko ok. w 20% przypadków wraca w pełni prawidłowa czynność nerek. Mniej więcej 40% przypadków kończy się zgonem, a aż u 25% pacjentów rozwija się przewlekła niewydolność nerek. Dlatego nie wolno bagatelizować niczego co może być jednym z objawów.

Ostra niewydolność nerek u kotów i psów – przyczyny

  • Najczęściej występujący i najważniejszy czynnik ryzyka to odwodnienie. Stan hipowolemii powoduje obniżenie perfuzji nerkowej, co może prowadzić do niedokrwiennego uszkodzenia nerek, ale zmniejsza też przepływ krwi przez kanaliki i zwiększa w nich wchłanianie substancji toksycznych. To wszystko może doprowadzić do zmniejszenia pojemności minutowej serca, obniżenia ciśnienia onkotycznego osocza, wzrostu lepkości krwi, co ma konsekwencje w ogólnoustrojowym niedociśnieniu oraz spadku produkcji prostaglandyn nerkowych.
  • Kolejnym czynnikiem predysponującym są zaburzenia elektrolitowe powstające przy różnego rodzaju chorobach układu pokarmowego. Szczególnie przy występowaniu biegunek i wymiotów .
  • Zbyt niska zawartość białka w karmie również może zwiększyć ryzyko ostrej niewydolności nerek. Szczególnie jeśli w tym czasie podawane są leki nefrotoksyczne takie jak np. gentamycyna.
  • Też często do ostrej niewydolności nerek może dojść przy przeżytych uogólnionych zakażeniach organizmu- sepsa(często zdarza się to przy ropomaciczu).
  • Także przy silnych urazach, rozległych oparzeniach, zakażeniach patogenami z gatunku Leptospira, zapaleniu trzustki, gorączce, kwasicy, cukrzycy, chorobach sercach, zaburzeniach wielonarządowych, niedoborze albumin we krwi czy podeszłym wieku zwierzęcia i zmian degeneratywnych.
  • Również każde zapalenie nerek jest zagrożeniem. Do zakażenia może dojść drogą hematogenną, limfogenną, bądź wstępującą. Ta ostatnia ewidentnie występują najczęściej –pod postacią tzw. odmiedniczkowego zapalenia nerek, predysponują do niego następujące czynniki, które można podzielić na zaburzenia wrodzone np. wrodzone przemieszczenie moczowodów, wrodzone zwężenie pochwy; zaburzenie mechaniczne utrudniające odpływ moczu np. guzy nowotworowe, ropnie, kamienie moczowe, zwężenie cewki moczowej; zaburzenia czynnościowe utrudniające odpływ moczu np. porażenie pęcherza moczowego; zaburzenia ogólnoustrojowe np. zespół Cushinga, cukrzyca i związany z nią cukromocz.

Ostra niewydolność nerek u kotów i psów – zapobieganie

Dlatego ważne są profilaktyczne badania, kontrola masy ciała, hematokrytu, albumin oraz białka całkowitego w celu oceny odwodnienia pacjenta. Warto też co jakiś czas zrobić profilaktyczne badania biochemiczne krwi, szczególnie z uwzględnieniem mocznika i kreatyniny.

Ważna też jest obserwacja ilości wydalanego moczu przez naszego pupila (prawidłowa ilość to ok. 1-2ml/h/kg m.c) oraz pobieranych przez niego płynów ( ok 40-50ml/kg m.c./dobę). Obniżenie perfuzji nerkowej może wywołać skąpomocz lub bezmocz, z kolei wielomocz może wystąpić przy łagodnym niedokrwieniu nerek. Nie można bagatelizowac zarówno zmniejszonej jak i zwiększonej ilosci wydalanego moczu i pobieranego płynu. Mogą to być pierwsze objawy zwiastunowe zaczynającej się niewydolności nerek która może mieć bardzo poważne skutki.

lek.wet. Martyna Prusak